Info o Norwegii

Powierzchnia: 323 878 km:. Położenie: Norwegia rozciąga się miedzy Pysen Rock, na południe od Odden (szer. geogr. 57°57'33"), a Knivskjelodden (71°11'8" szer. geogr. pn.). Najdalej na zachód wysuniętą częścią państwa jest Steinsøy koło Utvær (4°30'12° dł. geogr. wsch.), a na wschód - wyspa Hornøy leżąca w pobliżu miasta Vardø (31°10'10" dł. geogr. wsch.). Stolica: Oslo: na południowo - wschodnim wybrzeżu Oslofjorden. L

udność: 4,57 mln. Przy średniej gęstości zaludnienia wynoszącej 11 osób na km2 Norwegia jest najrzadziej po Islandii zaludnionym krajem europejskim. Oslo liczy ok. 512 tys. mieszkańców, co stanowi ponad 10% całej ludności kraju. Inne większe miasta to: Bergen (230 tys.), Stavanger (110 tys.) i Trondheim (151 tys.).

Północ zamieszkuje bardzo niewielki odsetek populacji. Języki: norweski, ma dwie odmiany: bokmoll, nynorsk; Saamowie (Lapończycy), zamieszkujący północne rejony Norwegii, posługują się językiem lapońskim. W większych miastach można się bez trudu porozumieć po angielsku.

Religia: ok. 86% ludności deklaruje przynależność do Kościoła ewangelicko - luterańskiego (kościół państwowy). Kościół ten cieszy się wsparciem ze strony państwa, a duchowni otrzymują nominacje z rąk króla. Wszystkim obywatelom gwarantuje się całkowitą swobodę religijną. Inne wyznania, głównie protestanckie i rzymskokatolickie obejmują ok. 4% ludności.

Strefa czasowa: czas środkowoeuropejski, (czyli GMT + 1 godz.). Zegarki przesuwa się na czas letni o godzinę do przodu pod koniec marca oraz o godzinę do tylu pod koniec września. Waluta: korona norweska (NOK), dzieli się na 100 øre.

Miary I wagi: system metryczny.

Odległości podawane są w kilometrach, ale Norwegowie często posługują się milą (mila norweska), która stanowi równowartość 10 km (10 mil = 100 km). W odniesieniu do powierzchni często słyszy się określenie mål. Ta stara miara, wynosząca 984,34 m2, została zaokrąglona do 1000 m2 (1 dekar = 10 arów).

Elektryczność: 220 V, 50 Hz. Wtyczki mają dwa zaokrąglone bolce.

Numer kierunkowy: +47. Aby uzyskać połączenie z zagranicą należy wybrać 00, a następnie numer żądanego abonenta.

Topografia

Norwegia jest wąskim krajem o długości 2600 km, przypominającym kształtem kijankę płynącą w kierunku południowym, której ogon w najwęższym miejscu mierzy zaledwie 6 km. Większa część kontynentalnej linii brzegowej o długości 21925 km biegnie wzdłuż Morza Północnego.
Graniczy ze Szwecją(1620 km), Finlandią (720 km) oraz, na północy, z Rosją (196 km). Terytorium zależnym od Norwegii jest archipelag Svalbard w obrębie północnego koła podbiegunowego, jego największa wyspa to Spitsbergen.

Pagórkowate i częściowo zalesione południowe rejony kraju stanowią najbardziej żyzne obszary, gdzie produkuje się żywność. Chociaż całe wybrzeże jest poszarpane fiordami, jego zachodni odcinek od Stavanger do Bergen i od Bergen do Trondheim, stanowi najczęściej odwiedzane okolice.

Najdłuższą rzeką Norwegii jest Glomma (600km), która bierze początek w regionie południowego TnøndeIagu i uchodzi do Oslofjorden. Wraz z dopływami stanowi zlewisko dla jednej ósmej (41500 km2) powierzchni kraju. Rzeki płynące na południowy zachód stromymi zachodnimi zboczami są na ogół krótkie, z licznymi bystrzami i wodospadami. Dłuższe są z reguły rzeki płynące na południowy wschód wzdłuż łagodnych stoków wschodnich.

W Norwegii występują bardzo liczne jeziora polodowcowe. Największe z nich to położone na południowym wschodzie jezioro Mjøsa (362 km2).

KLIMAT

W Oslo średnia dzienna temperatura w styczniu wynosi -2°C, a nocą -7°C. W Bergen jest nieco cieplej (temp. najwyższa 3°C, najniższa -1°C). Dalej na północ przez wiele miesięcy może panować ujemna temperatura. Zimą, z powodu zalegającego śniegu i zasp, zamyka się sporo dróg. Wzdłuż wąskiego pasa przybrzeżnego klimat bywa na ogół nieco łagodniejszy. Luty i marzec to najlepsze miesiące dla narciarzy. Marzec i kwiecień, a czasami nawet początek maja, to mokre wiosenne miesiące, kiedy niebo jest zachmurzone, a drogi poniszczone z powodu odwilży i ponownego zamarzania. W tym okresie najwyższa dzienna temperatura powoli rośnie, osiągając 4-16°C.

Kiedy nadchodzi lato, rozpoczyna się okres słońca polarnego. W Oslo średnia temperatura wynosi wtedy 20-25°C, natomiast na skąpanej słońcem północy panuje pogoda doskonała na piesze wycieczki, z temperaturą oscylującą wokół 17°C. Średnia dla października to ok. 10°C, a potem zero. Pierwszych śniegów można się spodziewać, w zależności od szerokości geograficznej, od połowy października do początku grudnia,
Maj i wrzesień to ulubione miesiące turystów.

Środki komunikacji, hotele i muzea są wówczas często zatłoczone. Wielkanocna przerwa świąteczna jest porą masowego exodusu ze szkół i biur na stoki i trasy. Poza tym Norwegowie na ogół wybierają się na wypoczynek od połowy czerwca do początku sierpnia. Tradycyjna pora wakacji przypada na lipiec (ferietide), kiedy zamykane są zakłady pracy.

Nocne niebo

Słońce polarne, w pewnych rejonach Norwegii słońce nie kryje się za horyzont przez kilka letnich tygodni. Najlepsza pora do obserwacji „polarnego słońca" nadchodzi w połowie maja i trwa do końca czerwca. W Longyearbyen na Svalbard trwa najdłuższy okres polarnego słońca, mniej więcej od 20 kwietnia do 20 sierpnia.

Zorza polarna, czyli „światła Północy", najpowszechniej występuje od listopada do lutego. Trzeba udać się na północ za koło podbiegunowe, które przebiega przez Norwegię na południe od Bodø na wybrzeżu Nordland. Nie ma, niestety gwarancji, że zjawisko będzie widoczne co roku.

Lodowce

Jedną z głównych atrakcji Norwegii są lodowce. Każdego roku zdarzają się jednak śmiertelne wypadki spowodowane brakiem ostrożności ze strony turystów. Lodowce przemieszczają się można, więc się natknąć na szczeliny w lodzie o szerokości 30 - 40 m, często pokryte śniegiem. Nigdy nie wolno wybierać się na taką wyprawę bez przewodnika.
Ośrodki Informacji o Lodowcach, (Glacier Information Centres) pokazują filmy, organizują wystawy poświęcone lodowcom i oferują wycieczki: Oppstryn (tel. 57/877200), Fjærland (tel. 57/693288), Jostedalen (tel. 57/683250).

Ustrój polityczny

Norwegia od 1905 r. jest monarchią parlamentarną. Storting (Parlament) składa się ze 165 członków, którzy zasiadają w dwóch izbach (Odelsting i Lagting), a wybory odbywają się co cztery lata. Pod względem administracyjnym kraj podzielony jest na 19 większych okręgów (fylke). W skład każdego z nich wchodzą mniejsze gminy (kommune).
Na czele rządu stoi premier, który jest szefem czołowej partii lub partyjnej koalicji w Stortingu. Monarcha norweski pełni symboliczną funkcję głowy państwa. Na scenie politycznej działają(od lewicy do prawicy): Czerwony Sojusz Wyborczy (RV),Socjalistyczna Partia Lewicy (SV), Partia Pracy (Ap), Partia Centrum (SP), Norweska Partia Liberalna (V), Partia Chrześcijańsko -Demokratyczna (KrF), Partia Konserwatywna (H) oraz Partia Postępu (Fp).
Konstytucja Norwegii została przyjęta 17 maja 1814 r. Obraz, na którym uwieczniono jej podpisanie, wisi w sali Stortingu.

Przez wiele stuleci Norwegia znajdowała się pod panowaniem Danii. Następnie połączyła się unią ze Szwecją, trwającą od 1814 do 1905 r. W rocznicę proklamowania konstytucji Norwegowie obchodzą święto narodowe, uświetniając ten dzień paradami, muzyką i tańcami.

Gospodarka

Norwegia należy do NATO i OECD od 1949 r., a ponadto jest członkiem założycielem Unii Europejskiej (społeczeństwo opowiedziało się przeciwko członkostwu w Unii Europejskiej w referendach z 1972 i 1994 r.). Kraj wydaje więcej pieniędzy na pomoc zagraniczną w przeliczeniu na głowę mieszkańca niż jakiekolwiek inne państwo świata. Wchodzi także w skład Rady Europy oraz Europejskiej Agencji Środowiska.
Wraz z Danią: Szwajcarią, Islandią, Finlandią, Wyspami Owczymi i Grenlandią Norwegia tworzy Rade Nordycką (założoną w 1952 r.). Rada liczy 87 członków, spotyka się raz w roku na pełnej sesji i utrzymuje stały sekretariat w Kopenhadze.
Największym osiągnięciem Rady Nordyckiej jest przyznanie wszystkim obywatelom Skandynawii prawa do podróżowania bez paszportu w obrębie Skandynawii (Norden) i podejmowania pracy bez specjalnego zezwolenia. Konwencja w sprawie zabezpieczenia społecznego z 1955 r. reguluje kwestię opieki społecznej, od zasiłków dla bezrobotnych po opiekę medyczną, gwarantowaną obywatelom w kraju, w którym podjęli pracę. Dyskusja w sprawie unii celnej nie zakończyła się podobnym sukcesem, gdyż sytuację skomplikowało wstąpienie Szwecji i Finlandii do Unii Europejskiej.
Poza zainicjowaniem w krajach skandynawskich licznych przedsięwzięć o charakterze technicznym, edukacyjnym i artystycznym, Norwegia jest pomysłodawcą sieci komunikacyjnej Nordunet, wykorzystywanej dla potrzeb edukacji, w ramach której odbywają się regularne wymiany edukacyjne, oraz sieci informacyjnej danych medycznych. Rozbudowała infrastrukturę dla osób niepełnosprawnych, administrację publiczną oraz programy ekologiczne, w tym konwencję o ochronie światowego środowiska naturalnego. Poszczególnymi zagadnieniami zajmują się różne ośrodki, np. badania w zakresie monitorowania stanu środowiska naturalnego prowadzone są w Helsinkach, a Skandynawska Rada Przemysłowa w Oslo koordynuje współpracę przemysłową.
Dzięki ropie z Morza Północnego gospodarka Norwegii kwitnie. Ropa i gaz stanowią ok. 35% wartości eksportu. Nadwyżki budżetowe pochodzące z handlu ropą inwestowane są za granicą za pośrednictwem Rządowego Funduszu Naftowego. Jego wartość szacuje się obecnie na ponad 43 miliardy dolarów.
Do innych gałęzi o długoletnich tradycjach zaliczają się przemysł drzewny i papierniczy, hydroelektrownie, gaz, przemysł stoczniowy i górnictwo. Ryby i produkty rolne od dawna stanowią podstawę norweskiej gospodarki.
Obecnie dochody z rybołówstwa oceanicznego zmalały na rzecz hodowli ryb, szczególnie łososia. Na skromną skalę prowadzi się komercyjny połów wielorybów (ok. 600 sztuk płetwali karłowatych rocznie), wbrew protestom Międzynarodowej Komisji Wielorybnictwa (IWC).
Nowe gałęzie przemysłu skupiają się na informatyce i usługach biznesowych. Wciąż rosnącym źródłem przychodów jest turystyka. Do najbardziej znanych norweskich firm w branży przemysłowej zaliczają się: Statoil, Norsk Hydra, Kværner, Aker RGI oraz Royal Caribbean Cruise Lines.

KOSZT UTRZYMANIA

Norwegia słynie z drożyzny. Pod pewnymi względami to prawda: filiżanka kawy w eleganckiej kafejce w mieście może niekiedy kosztować zawrotną kwotę. Nawet za najdrobniejsze artykuły, takie jak przybory toaletowe, trzeba czasami zapłacić dwukrotnie więcej niż w innych krajach Europy. Warto rozejrzeć się za sklepami Lavpris, które oferują niższe ceny. Drogi jest zwłaszcza alkohol, ale nawet jego amatorzy zastanowią się dwa razy, zanim kupią drugą butelkę wina; tańsze jest piwo sprzedawane w supermarketach. W Norwegii działa system zniżkowych kart na zakwaterowanie i przejazd środkami komunikacji publicznej. Turyści są ponadto uprawnieni do bezcłowych zakupów. Oslo Youth Information Centre publikuje informator o cenach w stolicy, Streetwise, dostępny w biurach informacji turystycznej.

LUDNOŚĆ

Mimo że młode pokolenie zachowuje się znacznie mniej oficjalnie od swoich rodziców, Norwegowie nadal stosują w życiu zaskakująco sztywne zasady postępowania. Osobom, które odwiedzają ten kraj po raz pierwszy, ich zachowanie może się wydać oschłe lub nawet nieuprzejme, ale tak w rzeczywistości nie jest.
Norwegowie lubią podawać rękę na powitanie. Kiedy poznają się dwie obce osoby, zawsze następuje uścisk dłoni i wymiana nazwisk. Spotykając dalszych znajomych, zazwyczaj podaje się rękę przy powitaniu i na pożegnanie.

Norwegowie są bardzo uprzejmi. Kiedy jest się obsługiwanym, często można usłyszeć zwrot Vær sågod, co oznacza mniej więcej tyle co „proszę bardzo" oraz „cała przyjemność po mojej stronie" razem wzięte. W języku norweskim jedynym odpowiednikiem słowa „proszę" jest formalne nieczęsto stosowane vennligst. Nie używa się także słowa takk (dziękuję) równie często jak w krajach anglojęzycznych. Jednak Norwegowie w każdym wieku, przynajmniej w rejonach miejskich, zazwyczaj dobrze znają język angielski i robią z tego użytek.

Jedyny rodzaj zachowania, w którym można dostrzec brak dobrych manier, można zaobserwować na ruchliwych ulicach Oslo. Ludzie bezkarnie potrącają się nawzajem: nie należy się obrażać, jeżeli nie usłyszy się „przepraszam" po zderzeniu z drugą osobą, pod warunkiem że kolizja była łagodna. Bardziej niepokojące bywają nagłe wtargnięcia na jezdnię bez względu na kolor sygnalizacji świetlnej.

Kawa to narodowy środek pobudzający, serwowany zawsze podczas spotkań. Ale prawdziwą trudność nastręcza ogromna ilość ciast podawana do kawy. Jeżeli musi się odmówić, należy to uczynić bardzo grzecznie, zwłaszcza jeśli odmawia się wypieków domowych.

Uwaga: Społeczeństwo norweskie ceni więzi rodzinne i przyjacielskie z czasów szkolnych, niechętnie nawiązując nowe znajomości.
Zawieranie przyjaźni, nawet w sąsiedztwie, może trochę potrwać.

WIZYTA W NORWESKIM DOMU

Norwegowie jadają kolację o 17.00 lub 18.00, ale przyjęcia wieczorne zwykle zaczynają się później, ok. 19.30. Zaproszenie na jakąkolwiek inną porę dnia oznacza najczęściej kawę i ciastko (w razie wątpliwości warto zadzwonić do gospodarza i się upewnić). Powiedzmy, że zostało się zaproszonym na kolację i chce się zrobić dobre wrażenie. W Norwegii nie „wpada się w odwiedziny", osobą zaproszona może się więc spodziewać, że zestaw potraw będzie odpowiednio dobrany.

W związku z wizytą warto przestrzegać kilku wskazówek.
1. Norwegowie są bardzo punktualni i oczekują tego samego od innych. Goście zjawiają się zazwyczaj dokładnie na czas, żartobliwie zwanym „czasem nordyckim", nierzadko nawet nieco wcześniej. Należy ubrać się stosownie do okazji (w razie wątpliwości lepiej poradzić się gospodarza).
2. Wchodząc do pokoju, wypada podać rękę wszystkim obecnym, chyba że uniemożliwia to ilość zaproszonych gości. Trzeba się przedstawić tym, którzy nas jeszcze nie znają, pozdrowić tych, których się zna, ale i wtedy uścisk dłoni jest konieczny.
3. Jeżeli to pierwsza wizyta, w dobrym tonie jest przynieść drobny upominek (zwykłe kwiaty lub czekoladki).
4. Proszone kolacje w domach norweskich toczą się zgodnie z ustalonym porządkiem i obejmują krótkie mowy, nawet podczas uroczystości rodzinnych. Gospodarz prosi o ciszę, stukając w szklankę, wygłasza mowę powitalną, a następnie wznosi toast (skål).
Skosztowanie wina przed pierwszym toastem jest nieuprzejme, ale można się spodziewać licznych powtórek!
5. Dokładki (annen servering) są w norweskich domach żelazną regułą i gospodarz uprzedzi, jeżeli danie będzie podawane tylko raz. Chodzi oto, żeby za pierwszym razem nie nałożyć na talerz za dużo. 6. Każdy posiłek w Norwegii kończy się zwrotem takk for maten (dziękuję za jedzenie) oraz, w przypadku kolacji, ogólnym skål.

ŚWIĘTA:

• 1 stycznia - Nowy Rok
• Niedziela Palmowa
• Wielki Czwartek
• Wielki Piątek
• Niedziela wielkanocna
• Poniedziałek wielkanocny, (co daje pięć dni wolnych od pracy - od czwartku do poniedziałku)
• 1 maja - Święto Pracy
• 17 maja - Narodowy Dzień Niepodległości
• Wniebowstąpienie
• Zielone Świątki
• drugi dzień Zielonych świąt
• 25 grudnia - Boże Narodzenie
• 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia

ROBIENIE INTERESÓW

Norwegowie dysponują wszystkimi zewnętrznymi atrybutami biznesmenów. Szykując się na negocjacje, wypada pamiętać o silnym uścisku dłoni, telefonie komórkowym, eleganckiej wizytówce i - jeśli to możliwe - laptopie.
Podobnie jak wszyscy Skandynawowie, Norwegowie bardzo poważnie traktują wakacje. Stanowią dla nich sposobność ucieczki od świata i udania się do hytter (zwykle chaty z drewnianych bali), położonych nad fiordem lub w górach. Podczas wspólnych dla wszystkich wakacji, w lipcu, pustoszeją biura i fabryki, a umówienie spotkania lub prowadzenie interesów graniczy z niemożliwością. Równie trudnym miesiącem jest maj, ze względu na przypadające wówczas święta,

Nic, co dotyczy prowadzenia interesów, nie powinno tu zaskakiwać. Ludzie traktują swoje obowiązki z powagą, ale wiedzą też, w jaki sposób utrzymać w pracy milą i pozbawioną napięcia atmosferę. Norwegowie ubierają się do pracy podobnie jak na inne okazje, chociaż latem stroje są nieco mniej oficjalne.

Norwegowie rzadko oszukują. Bywa, że na samym początku poruszają negatywne aspekty jakiejś sprawy, aby mieć je z głowy i potem bez przeszkód przystąpić do ubicia interesu. Nie tracą czasu na czczą gadaninę, choć może być trudno przywyknąć do ich prostolinijności. Biznesmeni z pewnością docenią fakt, że nie będą musieli zachodzić w głowę, gdzie kryje się jakiś haczyk. Szukając numeru w książce telefonicznej, obok nazwiska znajdziemy zawód każdej osoby. Nie jest to tylko kwestia dumy zawodowej, ale prawdziwe ułatwienie w kraju o ograniczonej liczbie nazwisk.

To tyle, jeżeli chodzi o uogólnienia; od tychże zawsze znajdą się wyjątki. Trzeba pamiętać o ważnych sprawach; zakrapiany alkoholem lancz należy do rzadkości, a dzień roboczy kończy się o 15.30 lub 16.00.

GODZINY PRACY

Godziny urzędowania: 8.00 lub 9.00-16.00, przerwę na posiłek robi się wcześnie, zwykle między 11.30-12.30, bądź między 12.00-14.00 w przypadku lanczu biznesowego. Centra handlowe są otwarte: pn. - pt. 10.00-21.00, sb. 9.00-16.00, zamknięte w niedziele.